Voorbeeld boedelbeschrijving: volledig ingevuld model met uitleg

Een boedelbeschrijving is geen vormvrij lijstje. Rechtbank en schuldeisers verwachten een herkenbare opbouw met een sluitende recapitulatie. Hieronder staat een volledig uitgewerkt voorbeeld van een fictieve nalatenschap, met per onderdeel de uitleg waarom een post erin hoort en hoe u die waardeert.

De vaste opbouw in vijf delen

Elke bruikbare boedelbeschrijving volgt dezelfde volgorde. Die volgorde is niet letterlijk in de wet vastgelegd, maar sluit aan op wat de griffie en schuldeisers gewend zijn te zien, en voorkomt dat u onderdelen mist.

1. Kop — gegevens van de overledene, de erfgenamen en de wijze van aanvaarding
2. Bezittingen — alle activa per categorie, gewaardeerd per overlijdensdatum
3. Schulden — alle passiva, inclusief uitvaart- en vereffeningskosten
4. Recapitulatie — totalen en het saldo van de nalatenschap
5. Verklaring en ondertekening — juistheid, volledigheid, plaats en datum

Het volledige voorbeeld

Onderstaand model gebruikt een fictieve nalatenschap met een eigen woning, een resterende hypotheek en enkele gangbare schulden. De bedragen zijn illustratief; de structuur is wat u overneemt.

Hoe u elke post waardeert

De peildatum is altijd de datum van overlijden, niet de datum waarop u het document opstelt. Dat onderscheid is belangrijk: een beleggingsdepot dat sindsdien is gestegen of gedaald, neemt u op tegen de koers van de overlijdensdatum.

• Woning — de WOZ-waarde met de peildatum die geldt voor het jaar van overlijden is gangbaar en accepteerbaar. Een taxatie mag ook, en is verstandig bij een afwijkende marktwaarde.
• Bankrekeningen — vraag per rekening een saldo-opgave per overlijdensdatum op bij de bank. Het banksaldo van vandaag is niet bruikbaar.
• Inboedel — waardeer realistisch, dus tegen wat de spullen bij verkoop opbrengen, niet tegen nieuwwaarde of emotionele waarde.
• Voertuigen — een taxatie of een onderbouwde koerslijstwaarde volstaat.
• Schulden — vraag bij hypotheekverstrekker en kredietaanbieder een restschuld-opgave per overlijdensdatum op.

Posten die het vaakst worden vergeten

Een onvolledige boedelbeschrijving is de meest voorkomende oorzaak van problemen later in de vereffening. Deze posten worden in de praktijk het vaakst over het hoofd gezien:

• Teruggaaf inkomstenbelasting over het lopende en het voorgaande jaar
• Borgsommen bij een huurwoning of energieleverancier
• Nog niet uitbetaald vakantiegeld, salaris of pensioen
• Lopende abonnementen en contracten die doorlopen na het overlijden
• De kosten van de vereffening zelf, zoals griffierecht en de publicatie in de Staatscourant
• Een uitvaartverzekering die uitkeert aan de nalatenschap in plaats van rechtstreeks aan een begunstigde

Werk daarom vanuit de bankafschriften van de laatste twaalf maanden en de fysieke post van de overledene. Terugkerende afschrijvingen wijzen op contracten die nog lopen.

Ondertekenen en indienen

Alle erfgenamen die beneficiair hebben aanvaard ondertekenen de boedelbeschrijving, of de benoemde vereffenaar doet dat namens hen. Daarna legt u het document ter inzage, zodat schuldeisers kunnen beoordelen of de nalatenschap voldoende biedt. In de meeste gevallen volstaat een onderhandse boedelbeschrijving. Een notariële akte is onder andere vereist wanneer een erfgenaam minderjarig is of onder bewind staat, of wanneer de kantonrechter dat bepaalt.

Meer over de verplichte onderdelen en het onderscheid onderhands of notarieel leest u in boedelbeschrijving maken: voorbeeld en verplichte onderdelen. Twijfelt u nog over uw keuze bij de erfenis, dan helpt wat is beneficiair aanvaarden u verder.

Dit artikel is algemene informatie en geen juridisch of fiscaal advies. De genoemde bedragen zijn illustratief. Raadpleeg bij twijfel over uw situatie een notaris of erfrechtspecialist.