Boedelbeschrijving maken: voorbeeld en verplichte onderdelen

Wat is een boedelbeschrijving?

Een boedelbeschrijving is het formele overzicht van alle bezittingen en schulden van een nalatenschap, opgenomen naar de stand op de datum van overlijden. Na beneficiaire aanvaarding is het opstellen ervan wettelijk verplicht: de boedelbeschrijving wordt ter inzage gelegd zodat schuldeisers kunnen beoordelen of de nalatenschap voldoende biedt.

De verplichte onderdelen

Een bruikbare boedelbeschrijving volgt een vaste opbouw. Aan de bezittingenkant: banktegoeden per rekening, de woning en overig onroerend goed met de waarde, voertuigen, inboedel, beleggingen, vorderingen (zoals terug te ontvangen belasting of borg) en overige bezittingen zoals verzekeringsuitkeringen die in de nalatenschap vallen. Aan de schuldenkant: de hypotheekschuld, consumptieve leningen en kredieten, openstaande rekeningen, belastingschulden, de kosten van de uitvaart en de kosten van vereffening.

Elke post krijgt een omschrijving en een waarde per overlijdensdatum. Onder de streep volgt het saldo: bezittingen minus schulden. Dat saldo bepaalt of de nalatenschap positief of negatief is, en daarmee hoe de vereffening verder verloopt.

Beknopt voorbeeld van de opbouw

• 1. Gegevens overledene en erfgenamen, datum overlijden, wijze van aanvaarding
• 2. Bezittingen: banktegoeden, woning, inboedel, voertuig, vorderingen — per post met waarde
• 3. Schulden: hypotheek, leningen, openstaande rekeningen, belastingen, uitvaartkosten — per post met bedrag
• 4. Recapitulatie: totaal bezittingen, totaal schulden, saldo van de nalatenschap
• 5. Verklaring van juistheid en volledigheid, plaats, datum en ondertekening door de erfgenamen/vereffenaar

Onderhands of notarieel?

In de meeste gevallen van beneficiaire aanvaarding volstaat een onderhandse boedelbeschrijving: een door de erfgenamen zelf opgesteld en ondertekend document volgens de gangbare opzet. Een notariële akte is verplicht in specifieke situaties, onder andere wanneer een erfgenaam minderjarig is, onder bewind of curatele staat, of wanneer de kantonrechter dit bepaalt. Een notaris rekent voor een boedelbeschrijving doorgaans € 500 tot € 1.500.

Veelgemaakte fouten

De drie fouten die het vaakst tot problemen leiden: posten vergeten (denk aan lopende abonnementen, belastingteruggaven en borgsommen), waarderen naar de verkeerde datum (het gaat om de overlijdensdatum, niet de datum van opstellen) en het document niet ondertekenen of ter inzage leggen. Werk daarom vanuit de bankafschriften en post van de overledene, en houd de administratie bij elkaar.

Dit artikel is algemene informatie en geen juridisch of fiscaal advies. Raadpleeg bij twijfel over uw situatie een notaris of erfrechtspecialist.